Kukurydza

Odmiany kukurydzy - jakie są dostępne?

Wybór odmiany to pierwsza decyzja przed sezonem. Dostępne odmiany kukurydzy różnią się przeznaczeniem, klasą wczesności i typem ziarna. Każda z tych cech wpływa na wynik uprawy w konkretnych warunkach.

Podstawowy podział według przeznaczenia:

• kukurydza na ziarno - odmiany o wysokiej zawartości skrobi i suchej masy, przeznaczone do zbioru ziarna; wymagają dłuższego okresu wegetacji i ciepłych stanowisk,
• kukurydza na kiszonkę - odmiany o wysokiej strawności i zawartości substancji pokarmowych, zbierane w fazie mleczno-woskowej; ważne dla produkcji pasz objętościowych,
• kukurydza uniwersalna - odmiany łączące dobre plonowanie na ziarno z akceptowalną jakością kiszonkową; sprawdzają się tam, gdzie decyzja o przeznaczeniu plonu zapada późno.

Typ ziarna ma znaczenie przy kukurydzy na ziarno:

• flint (krzemienista) - twardsze ziarno, lepsza odporność na chłodne warunki wiosenne, polecana na stanowiska wolniej się nagrzewające,
• dent (zębokształtna) - wyższy potencjał plonowania, wymaga cieplejszych i zasobniejszych gleb,
• typ pośredni - kompromis między odpornością a plonem.

Klasy wczesności (FAO) decydują o dopasowaniu odmiany do długości sezonu wegetacyjnego w danym regionie. Odmiany wczesne sprawdzają się w chłodniejszych rejonach i przy późniejszym siewie. Odmiany późniejsze wymagają dłuższego okresu ciepłej pogody, ale oferują wyższy potencjał plonowania.

Najważniejsze cechy odmian kukurydzy (plon, odporność, stabilność)

Przy wyborze nasion kukurydzy do siewu warto oceniać odmiany według kilku parametrów, a nie tylko deklarowanego plonu.

Plon kukurydzy i plonowanie

Potencjał plonowania to wynik interakcji między genetyką odmiany a warunkami klimatycznymi i glebowymi. Odmiana o najwyższym potencjale nie zawsze daje najlepszy wynik w konkretnym gospodarstwie. Ważna jest stabilność plonowania - zdolność do utrzymania dobrego wyniku w różnych sezonach i na różnych glebach.

Odporność na choroby

Zdrowie roślin przekłada się bezpośrednio na plon i jakość ziarna lub kiszonki. Przy wyborze odmiany warto zwrócić uwagę na:

• odporność na fuzariozę kolb i łodyg,
• tolerancję na głownię kukurydzy,
• odporność na helmintosporiozę.

Odmiany o wyższej odporności na choroby pozwalają ograniczyć nakłady na ochronę fungicydową lub zwiększają jej skuteczność.

Wymagania glebowe i tolerancja na stres

Każda odmiana ma określone wymagania glebowe i różną tolerancję na suszę, chłód w fazie wschodów czy niedobory składników. Odmiany przeznaczone na słabsze gleby mają zazwyczaj głębszy system korzeniowy i lepszą efektywność pobierania wody.

Zawartość substancji pokarmowych

Przy kukurydzy na kiszonkę liczy się nie tylko masa, ale i jakość - zawartość substancji pokarmowych, strawność skrobi i włókna NDF. Odmiany o wysokiej strawności skrobi dają lepsze wyniki żywieniowe przy tej samej ilości kiszonki.

Zaprawianie nasion kukurydzy - dlaczego jest ważne?

Zaprawianie nasion chroni ziarno i kiełkujące rośliny w najbardziej wrażliwym etapie - od siewu do wschodów. Kukurydza wysiewana jest zazwyczaj w glebie o temperaturze 8-10°C, kiedy warunki sprzyjają rozwojowi patogenów glebowych i aktywności szkodników.

Kwalifikowany materiał siewny trafia do rolnika zazwyczaj z fabryczną zaprawą. Znajomość składu i działania zaprawy pozwala jednak lepiej dopasować ochronę do warunków panujących w danym gospodarstwie.

Korzyści z zaprawiania nasion kukurydzy:

• ochrona przed patogenami glebowymi atakującymi kiełkujące ziarno,
• ograniczenie strat wschodów spowodowanych przez szkodniki glebowe,
• poprawa wyrównania wschodów i obsady roślin,
• możliwość zastosowania biostymulatorów poprawiających start rośliny,
• zmniejszenie ryzyka strat plonu wynikających z uszkodzeń we wczesnych fazach.

Równomierne i szybkie wschody to fundament dobrego plonowania. Każdy dzień opóźnienia wschodów w warunkach stresowych może obniżyć końcowy plon.

Ochrona przed chorobami i szkodnikami

Ochrona roślin kukurydzy obejmuje kilka etapów - od zaprawiania nasion, przez ochronę w fazie wegetatywnej, aż po zabiegi w czasie kwitnienia. Choroby kukurydzy i szkodniki mogą obniżyć plon o kilkanaście procent. W skrajnych przypadkach dyskwalifikują zbiór do celów paszowych.

Najważniejsze zagrożenia w uprawie kukurydzy:

• fuzarioza łodyg i kolb - powoduje zgnilizny, obniża masę ziarna i zawartość skrobi, może prowadzić do skażenia mykotoksynami,
• głownia kukurydzy - atakuje kolby i łodygi, groźna w ciepłe i wilgotne sezony,
• drutowce i pędraki - uszkadzają kiełkujące ziarno i system korzeniowy, trudne do zwalczania po wschodach,
• omacnica prosowianka - uszkadza łodygi i kolby, otwiera drogę dla patogenów grzybowych.

Skuteczna ochrona roślin wymaga monitorowania uprawy i reagowania we właściwym terminie. Zabiegi wykonane zbyt późno lub przy złych warunkach pogodowych tracą skuteczność.

Rodzaje zapraw - fungicydy, repelenty, biostymulatory

Zaprawy nasion kukurydzy różnią się składem i mechanizmem działania. Dobór odpowiedniego produktu zależy od presji chorób i szkodników w danym rejonie oraz od warunków siewu.

Fungicydy

Fungicydy w zaprawach działają na patogeny glebowe i powietrzne atakujące kiełkujące ziarno oraz siewki. Chronią przed fuzariozą, głownią i innymi chorobami grzybowymi we wczesnych fazach. Substancje aktywne stosowane w zaprawach fungicydowych to m.in, fludioxonil, metalaksyl i tebukonazol - każda ma inny zakres działania i mechanizm.

Repelenty

Repelenty odstraszają szkodniki glebowe - ptaki, drutowce i pędraki - od wysianego ziarna. Stosuje się je na polach z historią uszkodzeń przez szkodniki glebowe lub tam, gdzie siew odbywa się w chłodnych warunkach. Opóźnione wschody oznaczają, że ziarno długo pozostaje w glebie i jest narażone na żerowanie.

Biostymulatory

Biostymulatory w zaprawach nasiennych stymulują naturalne procesy fizjologiczne rośliny. Poprawiają ukorzenianie, zwiększają tolerancję na stres abiotyczny - suszę, chłód, zasolenie - i przyspieszają wschody. Stosowane razem z fungicydami i repelentami tworzą pełną ochronę startową.

Zobacz więcej na temat tego, jak wygląda ochrona roślin.

FAQ - Najczęściej zadawane pytania

• Jakie odmiany kukurydzy są dostępne?

Dostępne są odmiany kukurydzy na ziarno, na kiszonkę oraz uniwersalne. Różnią się także typem ziarna i klasą wczesności (FAO).

• Jak wybrać odmianę kukurydzy?

Przy wyborze warto uwzględnić przeznaczenie uprawy, klasę wczesności, typ ziarna, potencjał i stabilność plonowania, odporność na choroby oraz wymagania glebowe.

• Dlaczego warto zaprawiać nasiona kukurydzy?

Zaprawianie chroni ziarno i kiełkujące rośliny przed patogenami oraz szkodnikami, a także pomaga poprawić wyrównanie wschodów i obsadę roślin.

• Przed czym chronią fungicydowe zaprawy nasion?

Fungicydy stosowane w zaprawach chronią kiełkujące ziarno i siewki przed chorobami grzybowymi, m.in. fuzariozą i głownią kukurydzy.

• Kiedy stosuje się repelenty do nasion kukurydzy?

Repelenty stosuje się przede wszystkim na polach z historią uszkodzeń przez szkodniki glebowe, takie jak drutowce i pędraki, oraz przy siewie w chłodnych warunkach.

Sprawdź też dostępne produkty biologiczne.